शब्दयात्रा प्रकाशनले ‘शब्दयात्रा अनुसन्धान सम्मान, २०७९’ प्रा. डा. कुलप्रसाद कोइराला (ओखलढुङ्गा) लाई समर्पण गर्ने भएको छ । नेपाली र मैथिली भाषाका उखानहरूको तुलनात्मक अध्ययन गरी ‘उखान : सिद्धान्त र विश्लेषण’ नामक अनुसन्धानात्मक कृति नेपाली वाङ्मयलाई प्रदान गर्नुभएकोमा उहाँलाई उक्त सम्मान समर्पण गर्ने निर्णय गरिएको हो । नेपाली र मैथिली उखानका विषयमा शोधप्रबन्ध लेखी विद्यावारिधि गर्नुभएका उहाँले यस पुस्तकमा त्यही शोधप्रबन्धलाई परिष्कार, परिवद्र्धन र परिमार्जन गर्नुभएको हो । उखान विश्लेषणका पद्धति र शैलीलाई उपयोग गर्दै यस पुस्तकमा उखानलाई स्वतन्त्र विधाका रूपमा पुष्टि गरिएको छ । शिक्षासेवी राजेन्द्र विरही (खोटाङ) ले आफ्ना पिता शिक्षासेवी तथा लेखक पं. जयदेव अधिकारीको स्मृति र सम्मानमा व्यवस्था गरिदिनुभएको अक्षयकोषको ब्याजबाट हरेक वर्ष यो सम्मान समर्पण गरिन्छ । सम्मानित हुन लाग्नुभएकोमा अनुसन्धाता प्रा. डा. कुलप्रसाद कोइरालालाई हार्दिक बधाई छ ।
प्रा. डा. कुलप्रसाद कोइरालालाई अनुसन्धान सम्मान
चयन समितिप्रति आभार
९ महिनामा २७ पुस्तक
१९७. अल्झिएका सपना (गजलसङ्ग्रह)
युवा लेखक छवीन्द्र चेम्जोङको दोस्रो कृतिका रूपमा प्रस्तुत ‘अल्झिएका सपना’ गजलसङ्ग्रह विशेषतः प्रेमसँग सम्बन्धित छ । मिलन–बिछोड र सुख–दुःख तथा त्यसले मनमा पारेको प्रभाव यस गजलसङ्ग्रहका विषयवस्तु हुन् । यसले गजलकारको विचारको प्रतिनिधित्व गरेको छ ।
१९६. कृपालुचरणामृत
यज्ञप्रसाद उपाध्याय त्रिपाठीद्वारा लिखित ‘कृपालुचरणामृत’ महाकाव्यमा १ हजार ९ सय ७१ श्लोक छन् । यी श्लोकलाई छन्दोबद्ध गर्न नसके पनि यथासम्भव लयबद्ध पार्ने प्रयास महाकाव्यकारले गर्नुभएको छ । भाषा–व्याकरण पनि उहाँकै इच्छाबमोजिम जस्ताको तस्तै राखिएको छ । जीवनको उत्तरार्धमा पुगेका व्यक्तिमा गुम्सिएर बसेको प्रतिभाबाट जस्तोसुकै रूपमा काव्य तयार पारिए पनि त्यसलाई समाजसमक्ष ल्याइदिनुपर्छ भन्ने अभिप्रायले यस महाकाव्यको प्रकाशन गरिएको हो ।
१९५. श्रीकृष्णचरणामृत
‘श्रीकृष्णचरणामृत’ महाकाव्यकार यज्ञप्रसाद उपाध्याय त्रिपाठीको चौथो महाकाव्य हो । यसमा प्रथम सर्गदेखि अष्टदश सर्गसम्मका १८ सर्ग छन् । प्रथम सर्गमा १०० श्लोक, द्वितीयदेखि सप्तदश सर्गसम्ममा १०८ — १०८ श्लोक, अष्टदश सर्गमा १२८ श्लोक छन् भने १८ वटै सर्गको अन्त्यमा श्लोकसङ्ख्या नदिई १–१ श्लोक राखिएका छन् । यसरी यस महाकाव्यमा कूल १९७४ श्लोक छन् । प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्ने ध्येयले गर्दा यस महाकाव्यमा प्रयुक्त भाषा–व्याकरण र छन्द–लयप्रति शब्दयात्रा प्रकाशन तटस्थ बनेको छ ।
सम्मानका लागि व्यक्ति चयन गर्ने तीनजना
शब्दयात्रा प्रकाशनले आगामी माघ महिनामा समर्पण गर्ने १० विधाका सम्मानका लागि सम्मानयोग्य व्यक्ति वा संस्थाको चयन प्रा. केदारनाथ श्रेष्ठ, लेखक द्रोणप्रसाद श्रेष्ठ र लेखिका लीलादेवी श्रेष्ठ रहेको तीन सदस्यीय समितिले गर्ने भएको छ । प्राप्त भएका विभिन्न सिफारिसमध्येबाट त्यस समितिले चयन गरेका व्यक्ति वा संस्थालाई शब्दयात्रा प्रकाशनले सम्मान गर्नेछ । माघ महिनामा आमसञ्चार, कविता–काव्य, समालोचना, अनुसन्धान, बालसाहित्य, साहित्यिक पत्रिका, आध्यात्मिक पत्रकारिता, फोटो पत्रकारिता, महिला प्रतिभा र सिर्जना सम्मान समर्पण गरिनेछन् ।
एकै व्यक्तिका पाँच महाकाव्य एकै दिन सार्वजनिक गरिने
उमेर असी वर्ष । शिक्षा साधारण । बसाइ गाउँघरको, कहिलेकाहीँ सहरको पनि । काम खेती, गृहस्थी । घर काभ्रेपलान्चोक जिल्लाको कोसीदेखा । त्यस्ता व्यक्तिले महाकाव्य लेखेको । त्यो पनि सातवटा । लेखनकार्य अझै निरन्तर रहेको । तयार भएका सातवटा महाकाव्यमध्ये पाँचवटाचाहिँ शब्दयात्रा प्रकाशनबाट प्रकाशित । सबै महाकाव्य तीन सयभन्दा बढी पृष्ठका । दुईवटा महाकाव्य प्रकाशन गर्न बाँकी । शब्दयात्रा प्रकाशनको एउटा उद्देश्य प्रतिभालाई प्रोत्साहन र सम्मान गर्ने । त्यसैले ती महाकाव्य प्रकाशन गरिएको । महाकाव्यका विषयवस्तु गम्भीर । साधारण शिक्षा पाएर गाउँमा बसी खेती गर्ने असी वर्षको मान्छेले सातवटा महाकाव्य लेख्ने आँट गर्नु नै ठूलो कुरो । अरूका लागि प्रेरणाको विषय । त्यस्ता व्यक्तिको महाकाव्यमाथि के टिप्पणी गर्नु र ! त्यसैले महाकाव्यप्रति कुनै टिप्पणी नगरी प्रकाशन गरिएको । पुस महिनाभित्र पाँचैवटा महाकाव्य एकैपटक सार्वजनिक गर्ने योजना ।