शब्दयात्रा प्रकाशनबाट हरेक वर्षको जेठ, भदौ, मङ्सिर र फागुन महिनामा किरीट, अभिवन्दनापत्र, उपहार र ५ हजार रुपियाँसहित ४–४ विधाका सम्मान समर्पण गरिन्छन् । जेठमा समर्पण गर्ने सम्मानहरू २०७४ सालका लागि आज समर्पण गरिँदैछन् । तिनमा शब्दयात्रा राष्ट्रझङ्कार सम्मान सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठलाई, नन्दिकेश्वर अधिकारी शोध सम्मान लेखक डा. टीकाराम अधिकारीलाई, प्रशासनिक महिला प्रतिभा सम्मान पूर्वप्रशासक तथा साहित्यकार सुधा कोइराला न्यौपानेलाई र शब्दयात्रा सिर्जना सम्मान शब्दयात्रा प्रकाशनद्वारा गत वर्ष प्रकाशित ‘फालिकोटको फाली’ कृतिका कृतिकार ज्ञानेन्द्रराज भट्टराईलाई समर्पण गरिँदैछ ।
आजको कार्यक्रममा शब्दयात्रा प्रकाशनका अध्यक्ष साहित्यकार तथा ग्रन्थसम्पादक हरि मञ्जुश्रीद्वारा सम्पादित ‘नागा बाबा रमेश गिरि’ स्मृतिग्रन्थ, काभ्रे जिल्लाका प्रथम महाकाव्यकार श्रीधर प्याकु¥यालद्वारा काव्यात्मक अनुवाद गरिएको कृति ‘सत्यनारायण कथामृत’, साहित्यकार कृष्णहरि मैनालीद्वारा लिखितत ‘यात्रा’ कवितासङ्ग्रह र जगन्नाथ गिरीद्वारा सङ्कलित ‘काभ्रेली पूर्वप्रहरी कर्मचारी टेलिफोन कोश’ लाई पनि सार्वजनिक गरिँदैछ । ‘यात्रा’ बाहेकका अन्य तीनवटा पुस्तक शब्दयात्रा प्रकाशनबाटै प्रकाशित भएका हुन् । संस्था सञ्चालन गरिएको ७० महिनाभित्र यस संस्थाले ८२ वटा पुस्तकको प्रकाशन गरेको छ भने हरेक हप्ता नियमित रूपमा ‘नेपालभूमि’ साप्ताहिक पत्रिका र ३ वटा वार्षिक अङ्कको प्रकाशन गरी ‘अक्षरधाम’ साहित्यिक पत्रिकाको व्यवस्थापन पनि गरिरहेको छ ।
शब्दयात्रा प्रकाशनसँग सम्बन्धित रहेर शब्दयात्रा नारी स्रष्टा समाज, लेखक समाज, सम्मान व्यवस्थापक समाज, पत्रकार समाज, विश्वसम्पर्क समाज, सहयोगी समाज, कलाकार समाज र पाठक समाज सक्रिय रहेका छन् । शब्दयात्रा शिक्षक समाज र शब्दयात्रा विद्यार्थी समाज गठन हुने क्रममा छन् । यी सबै समाजमा आबद्ध महानुभावहरू र उहाँहरूका सिर्जनाहरू विश्वभरि छरिन सकून् भन्ने उद्देश्यले शब्दयात्रा प्रकाशनले आफ्नो वेभसाइटभित्र रहने गरी शब्दयात्रा समाजभित्र आबद्ध व्यक्तित्वका सिर्जनाहरू रहने छुट्टाछुट्टै ब्लगको निर्माण गराइरहेको छ । यसबाट नेपाली प्रतिभाहरू विश्वका अन्य प्रतिभाहरूसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिन सक्नेछन् र नेपाली प्रतिभाको पनि विश्वव्यापी सन्जाल हुनेछ । नेपाली अक्षरसेवीहरूको हितका लागि आधुनिक प्रविधिको उपयोग गर्ने शब्दयात्रा प्रकाशनको यो अभियानमा यहाँहरूको साथ रहने कुरामा हामी विश्वस्त छौँ ।

शब्दयात्रा प्रकाशनको आयोजनामा गत २०७४ साल जेठ ९ गते मङ्गलबार बनेपामा सम्मान समर्पण तथा पुस्तक सार्वजनिकीकरण समारोहको आयोजना गरियो । त्यस कार्यक्रममा शब्दयात्रा राष्ट्रझङ्कार सम्मान २०७४ बाट सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठलाई, नन्दिकेश्वर अधिकारी शोध सम्मान २०७४ बाट डा. टीकाराम अधिकारीलाई, प्रशासनिक महिला प्रतिभा सम्मान २०७४ बाट पूर्वप्रशासक तथा कवयित्री सुधा कोइराला न्यौपानेलाई र शब्दयात्रा सिर्जना सम्मान २०७४ बाट ‘फालिकोटको फाली’ कृतिका लागि ज्ञानेन्द्रराज भट्टराईलाई सम्मानित गरियो । सम्मान गर्दा हरेकलाई अभिवन्दनापत्रका साथ ५ हजार रुपियाँ, किरीट र उपहार समर्पण गरिएको थियो ।

धुलिखेल क्षेत्रकै ज्येष्ठ नागरिक १०० वर्षकी महारानी ब्यान्जू श्रेष्ठको प्रमुख आतिथ्य तथा बनेपा नगरपालिकाका नवनिर्वाचित उपप्रमुख रेखा सापकोटा दाहालको विशेष आतिथ्यमा सम्पन्न उक्त समारोहमा अग्रज मूर्तिकार ठाकुरप्रसाद मैनाली, साहित्यकार प्रा. डा. विष्णुराज आत्रेय र आध्यात्मिक प्रवाचक डा. चिन्तामणि योगी अतिथि हुनुहुन्थ्यो ।

शब्दयात्रा प्रकाशनले हरेक वर्षको जेठ महिनामा समर्पण गर्ने गरी स्थापना गरेका ती सम्मानहरूको आर्थिक व्यवस्थापनका लागि कृष्णहरि मैनाली, गीता मञ्जुश्री अधिकारी, उर्मिला श्रेष्ठ भोजपुरे र कल्याण लम्सालले सम्मानकोषमा रकम जम्मा गरिदिनुभएको थियो ।

उक्त कार्यक्रममा हरि मञ्जुश्रीद्वारा सम्पादित ‘नागा बाबा रमेश गिरि’ स्मृतिग्रन्थ, श्रीधर प्याकु¥यालद्वारा अनूदित काव्य ‘सत्यनारायण कथामृत’, कृष्णहरि मैनालीद्वारा लिखित ‘यात्रा’ कवितासङ्ग्रह र जगन्नाथ गिरीद्वारा सङ्कलित ‘काभ्रेली पूर्वप्रहरी कर्मचारी टेलिफोन कोश’ लाई सार्वजनिक गरियो । ती पुस्तकहरू क्रमशः रेखा सापकोटा दाहाल, ठाकुरप्रसाद मैनाली, प्रा. डा. विष्णुराज आत्रेय र डा. चिन्तामणि योगीले सार्वजनिक गर्नुभएको थियो ।

शब्दयात्रा प्रकाशनका अध्यक्ष हरि मञ्जुश्रीले सञ्चालन गर्नुभएको उक्त समारोहमा सम्मानित गर्नुका आधारहरूका विषयमा सम्मानित व्यक्तित्व चयन समितिका संयोजक सिद्धिबहादुर कर्माचार्यले र सार्वजनिक गरिएका पुस्तकहरूको परिचय शब्दयात्रा सहयोगी समाजका सदस्य चन्द्रबहादुर खड्काले गराउनुभएको थियो । सम्मानित व्यक्तित्वहरूलाई प्रमुख अतिथिले अभिवन्दनापत्र, विशेष अतिथिले किरीट, द्रोणप्रसाद श्रेष्ठ, गीता मञ्जुश्री, कृष्णहरि मैनाली र कल्याण लम्सालले नगद तथा सिद्धिबहादुर कर्माचार्य, सरस्वती सापकोटा, मोहनविनोद बजगाईं र सुदर्शन आचार्यले उपहार समर्पण गर्नुभएको थियो ।

कृष्णहरि मैनाली सभापति रहनुभएको र स्वागत भाषण हरिगोपाल प्रधानले गर्नुभएको उक्त समारोहको व्यवस्थापन सकुल थापा, सुमन खड्का, शारदाप्रसाद शर्मा र दीपक तिमल्सिनाले गर्नुभएको थियो । प्रकाशबहादुर कायस्थ, श्री शर्मा मूर्ख, दामोदर घिमिरे, पुण्यवती घले, पदमनाथ ढुङ्गाना, शकुन्तला बन्जारा आदिले कार्यक्रममा विभिन्न भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो ।

कार्यक्रमका नयाँ चार पक्ष

१. शब्दयात्रा प्रकाशनले आयोजना गरेको कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिको हस्ताक्षरको सट्टा ल्याप्चे लगाइएको अभिवन्दनापत्र पहिलोपटक समर्पण गरियो ।
२. शब्दयात्रा प्रकाशनले ज्येष्ठ नागरिक (१०० वर्ष) लाई प्रमुख अतिथि बनाएको पनि यो पहिलोपटक थियो ।
३. शब्दयात्रा प्रकाशनका कार्यक्रमहरूमध्ये प्रमुख अतिथि र विशेष अतिथि दुवैजना महिला भएको कार्यक्रम यो पहिलो थियो ।
४. विशेष अतिथिले कविता सुनाएको र कविता सुन्दा श्रोता महिलाहरूले आँसु झारेको कार्यक्रम पनि यो पहिलो थियो ।

२०७४ जेठ ९ गतेको समारोहमा सम्मानित व्यक्तित्वहरू

बुद्धिनारायण श्रेष्ठ

१९९८ साल वैशाख १७ गते ओखलढुङ्गा जिल्लाको रामबजारमा जन्मनुभएका बुद्धिनारायण श्रेष्ठ नापी विभागका पूर्वमहानिर्देशक, भूमिचित्र नापनक्सा कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक र नेपालको सिमानासम्बन्धी अनुसन्धाता, लेखक तथा प्रकाशक हुनुहुन्छ । नेपाली र अङ्ग्रेजी भाषामा एकल र सहलेखन गरी नेपाललाई एक दर्जनभन्दा बढी पुस्तक प्रदान गर्नुभएका उहाँका हरेक लेख, प्रवचन, अन्तर्वार्ता, कार्यपत्रले नेपालको भौगोलिक सिमानाका बारेमा जानकारी गराई राष्ट्रियताको प्रवद्र्धन र राष्ट्रिय भावनाको जागरण गराएका छन् । उहाँलाई ‘शब्दयात्रा राष्ट्रझङ्कार सम्मान, २०७४’ द्वारा सम्मानित गर्न पाउँदा शब्दयात्रा प्रकाशन गौरवान्वित बनेको छ ।

डा. टीकाराम अधिकारी

२००७ साल असार १७ गते कास्की जिल्लाको मिजुरेडाँडामा जन्मनुभएका डा. टीकाराम अधिकारी नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयको प्राध्यापक पदबाट निवृत्त हुनुभएको छ । उहाँ लेख्नुभएका सातवटा पुस्तकहरू प्रकाशित छन् । उहाँले चारवटा पुस्तकको पद्यानुवाद तथा सम्पादन पनि गर्नुभएको छ । उहाँले महेन्द्र विद्याभूषण ‘ग’ र ‘क’ तथा महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालयबाट दीर्घसेवा पदक प्राप्त गर्नुभएको छ । नेपाली र संस्कृत दुवै भाषामा समान रूपमा अभिव्यक्तिकौशल भएका उहाँजस्ता प्रतिभापुञ्जलाई ‘नन्दिकेश्वर अधिकारी शोध सम्मान, २०७४’ द्वारा सम्मानित गर्न पाउँदा शब्दयात्रा प्रकाशन गौरवान्वित बनेको छ ।

सुधा कोइराला (न्यौपाने)

२०१० साल पुस १ गते सिन्धुली जिल्लाको दुम्जामा जन्मेकी सुधा कोइराला न्यौपाने स्थानीय विकास मन्त्रालयको उपसचिव पदबाट निवृत्त पूर्वप्रशासक हुनुहुन्छ । राजनीतिमा लागेर उहाँले पञ्चायती शासनकालमा कारागारको यातना पनि सहनुभएको छ । २०४६ साल र २०६२–६३ सालको जनआन्दोलनमा सक्रिय सहभागी बनेकी उहाँ साहित्य र समाजसेवामा पनि रुचि राख्नुहुन्छ । उहाँका दुई पुस्तक प्रकाशित छन् — मनका तरङ्गहरू (कवितासङ्ग्रह) र साझा फूलबारी (बालकवितासङ्ग्रह) । उहाँलाई ‘प्रशासनिक महिला प्रतिभा सम्मान, २०७४’ द्वारा सम्मानित गर्न पाउँदा शब्दयात्रा प्रकाशन गौरवान्वित बनेको छ ।

ज्ञानेन्द्रराज भट्टराई

२००५ साल पुस २० गते भोजपुर जिल्लाको फालिकोटमा जन्मनुभएका ज्ञानेन्द्रराज भट्टराई भोजपुर, सोलुखुम्बू र ओखलढुङ्गा गरी तीन जिल्लामा तेत्तीस वर्ष शिक्षणसेवा गरी निवृत्त हुनुभएको छ । उहाँले लेख्नुभएका संस्मरण र फुटकर रचनाहरूको सङ्ग्रह ‘फालिकोटको फाली’ शब्दयात्रा प्रकाशनबाट २०७३ साल भदौमा प्रकाशन गरिएको थियो । शब्दयात्रा प्रकाशनबाट २०७३ सालभरिमा प्रकाशित २० वटा पुस्तकमध्ये उहाँको पुस्तक बढी मन पराइएकाले ‘फालिकोटको फाली’ पुस्तकका लागि उहाँलाई ‘शब्दयात्रा सिर्जना सम्मान, २०७४’ द्वारा सम्मानित गर्न पाउँदा शब्दयात्रा प्रकाशन गौरवान्वित बनेको छ ।

समर्पित सम्मानका व्यवस्थापकहरू

श्रीमती उर्मिला श्रेष्ठ भोजपुरे

शब्दयात्रा प्रकाशनबाट हरेक वर्षको जेठ महिनामा समर्पण गर्ने गरी संस्थापित ‘प्रशासनिक महिला प्रतिभा सम्मान’ को आर्थिक व्यवस्थापन श्रीमती उर्मिला श्रेष्ठ भोजपुरेले गर्नुभएको हो । उहाँ लोकसेवा आयोगका पूर्वसदस्य एवं महिला, बालबालिका तथा समाजकल्याण मन्त्रालयका पूर्वसचिव हुनुहुन्छ । उहाँ प्रसिद्ध गायिका, लेखिका तथा सम्पादिका पनि हुनुहुन्छ । ‘लेकाली’ उहाँसमेत संलग्न साङ्गीतिक समूह हो । उहाँले सयौँ गीतहरू स्वराङ्कन गराउनुभएको छ । आफ्ना श्रीमान् हिरण्य भोजपुरेसँगको सहलेखनमा उहाँको पुस्तक पनि प्रकाशित छ । उहाँले नेपाली र अङ्ग्रेजी भाषाका दुई पुस्तकको सम्पादन गर्नुभएको छ ।

गीता मञ्जुश्री अधिकारी

शब्दयात्रा प्रकाशनबाट हरेक वर्षको जेठ महिनामा समर्पण गर्ने गरी संस्थापित ‘नन्दिकेश्वर अधिकारी शोध सम्मान’ को आर्थिक व्यवस्थापन श्रीमती गीता मञ्जुश्री अधिकारीले गर्नुभएको हो । उहाँ नन्दिकेश्वर अधिकारीबाट पाँचौँ पुस्ताकी बुहारी हुनुहुन्छ । उहाँ सम्पादिका, लेखिका तथा अक्षराङ्कक पनि हुनुहुन्छ । उहाँको ‘हिटलरको प्रेमकहानी’ बहुचर्चित कृति हो । उहाँद्वारा लिखित जीवनीकृति, कवितासङ्ग्रह र सूक्तिसङ्ग्रह प्रकाशित छन् । हाल उहाँ ‘नेपालभूमि साप्ताहिक’ का स्तम्भकार हुनुहुन्छ । शब्दयात्रा प्रकाशन नारी स्रष्टा समाजसँग आबद्ध उहाँ रानीपानी ग्रामसेवा केन्द्रका संस्थापक सदस्य पनि हुनुहुन्छ ।

कल्याण लम्साल

शब्दयात्रा प्रकाशनबाट वर्षभरि प्रकाशित पुस्तकहरूमध्ये उत्कृष्ट ठहरिएको पुस्तकलाई हरेक वर्षको जेठ महिनामा समर्पण गर्ने गरी संस्थापित ‘शब्दयात्रा सिर्जना सम्मान’ को आर्थिक व्यवस्थापन श्री कल्याण लम्सालले गर्नुभएको हो । उहाँ आफ्नो नाम कल्याणप्रसाद शर्मा पनि लेख्नुहुन्छ । शब्दयात्रा प्रकाशनबाट ‘कल्याण कविता’ र ‘कल्याणं भवन्तु’ नामक उहाँका दुईवटा कवितासङ्ग्रह प्रकाशित भएका छन् । विभिन्न संस्थाहरूमा आबद्ध उहाँका प्रकाशोन्मुख कृतिहरू पनि छन् । पत्रकारिता, समाजसेवा र धर्मदर्शनका क्षेत्रमा रुचि राख्ने उहाँ अब एउटा कवितासङ्ग्रह र एउटा उपन्यासको प्रकाशन गराउने तरखरमा हुनुहुन्छ ।

कृष्णहरि मैनाली

शब्दयात्रा प्रकाशनबाट हरेक वर्षको जेठ महिनामा समर्पण गर्ने गरी संस्थापित ‘शब्दयात्रा राष्ट्रझङ्कार सम्मान’ को आर्थिक व्यवस्थापन श्री कृष्णहरि मैनालीले गर्नुभएको हो । उहाँका आठवटा पुस्तक प्रकाशित छन् भने नेपाली र अङ्ग्रेजी भाषाका धेरै पुस्तकहरू प्रकाशनोन्मुख रहेका छन् । लेखन र प्रकाशनका अतिरिक्त उहाँ सामाजिक, आध्यात्मिक, शैक्षिक र पत्रकारिता क्षेत्रका विभिन्न संस्थाहरूमा पनि आबद्ध हुनुहुन्छ । व्यावसायिक र सहकारिताका क्षेत्रमा समेत उहाँको संलग्नता छ । विभिन्न सम्मान र पुरस्कारहरू प्राप्त गर्नुभएका उहाँ विशेषत: साहित्यिक, आध्यात्मिक र सामाजिक योगदान गर्नमा रुचि राख्नुहुन्छ ।

समारोहका प्रमुख अतिथि

समारोहका प्रमुख अतिथि हुनुहुन्छ शताधिक वयकी ज्येष्ठ नागरिक श्रीमती महारानी ब्यान्जू श्रेष्ठ । उहाँको घर धुलिखेल नगरपालिका वडा नं. ७ धुलिखेल बजार सरस्वती टोलमा छ । धुलिखेल क्षेत्रमा सबैभन्दा ज्येष्ठ नागरिक उहाँ नै हुनुहुन्छ । उहाँले अहिले १०० वर्षको उमेर नाघिसक्नुभएको छ । उहाँका श्रीमान् पूर्णबहादुर ब्यान्जू हुनुहुन्थ्यो । उहाँका ५ छोरा (साठीगोपाल, बाबुकाजी, सुवर्णगोपाल, शिवलाल र जीवलाल), १ छोरी (चीजमाया श्रेष्ठ), १० जना नाति, १४ वटी नातिनी तथा धेरैजना पनाति–पनातिनी छन् । उहाँ अझै स्वस्थ हुनुहुन्छ, आफैँ हिँड्न सक्नुहुन्छ, राम्ररी देख्न सक्नुहुन्छ, कुराकानी गर्न सक्नुहुन्छ, कान भने अलिकति कम सुन्नुहुन्छ । १९९० सालको भूकम्पसम्बन्धी विवरण उहाँ अझै पनि राम्ररी सुनाउन सक्नुहुन्छ । उहाँलाई आजको समारोहको प्रमुख अतिथिका रूपमा सम्मानित गर्न पाउँदा शब्दयात्रा प्रकाशन गौरवान्वित बनेको छ ।

सम्मानित व्यक्तित्व चयन समितिका सदस्यहरू

नाम–थर : सिद्धिबहादुर कर्माचार्य
जन्ममिति : २०१०।५।२१
जन्मस्थान : बनेपा — ४, उग्रचण्डी नाला, लागन टोल
सेवाक्षेत्र : रेडक्रस, साहित्य, समाजसेवा
विशेष रुचि : धर्मसंस्कृति
अनुभव : स्वास्थ्यसेवामा ४० वर्ष, रेडक्रसमा ३० वर्ष
विशेष पहिचान : प्रधानपञ्च भएर काम गरेको, जिल्ला शिक्षा समितिको सदस्य

नाम–थर : सरस्वती सापकोटा
जन्ममिति : २०१४।८।४
जन्मस्थान : काभ्रे, ढुङ्खर्क — ३, गोर्खाली गाउँ,
सेवाक्षेत्र : समाजसेवा, गायन
विशेष रुचि : गायन
अनुभव : गायन
विशेष पहिचान : गायन

नाम–थर : मोहनबिनोद बजगाई
जन्ममिति : २०२६।२।२२
जन्मस्थान : काभ्रे, बनेपा — ६, बुडोल
सेवाक्षेत्र : समाजसेवा, व्यापार–व्यवसाय
विशेष रुचि : समाजसेवा, धर्मसंस्कृति
अनुभव : व्यवसाय
विशेष पहिचान : धर्मसंस्कृति

नाम–थर : सुदर्शन आचार्य
जन्ममिति : २०२८।६।८
जन्मस्थान : काभ्रे, बनेपा — ६, नैमिषारण्य क्षेत्र
सेवाक्षेत्र : व्यवसाय, पारवहन
विशेष रुचि : धर्मसंस्कृति
अनुभव : समाजसेवा
विशेष पहिचान : समाजसेवा

सार्वजनिक हुने कृतिहरू

सम्पादक : हरि मञ्जुश्री
कृति : नागा बाबा रमेश गिरि
काव्यानुवादक : श्रीधर प्याकु¥याल
कृति : सत्यनारायण कथामृत
कवि : कृष्णहरि मैनाली
कृति : यात्रा
सङ्कलक : जगन्नाथ गिरी
कृति : काभ्रेली पूर्वप्रहरी कर्मचारी टेलिफोन कोश

शब्दयात्रा प्रकाशनद्वारा सञ्चालित साप्ताहिक प्रवचन कार्यक्रम ‘कर्मयोद्धासँग शब्दसंवाद’ को पन्ध्रौँ शृङ्खलामा ‘नेपालभूमि’ (विचारप्रधान राष्ट्रिय साप्ताहिक) का संस्थापक प्रधान सम्पादक रामचन्द्र हुमागाईं प्रस्तुत हुनुभयो । गत २०७४ साल जेठ ५ गते मङ्गलबार शब्दयात्रा प्रकाशनको सभाकक्षमा आयोजित उक्त कार्यक्रममा उहाँले ‘नेपालको पत्रकारिता ः हिजो, आज र भोलि’ भन्ने विषयका सन्दर्भमा आफ्ना अनुभव, अनुभूति र विचारहरू प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । कार्यक्रमको सभापतित्व संयोजक पदमनाथ ढुङ्गानाले र उद्घोषण महाप्रबन्धक शारदाप्रसाद शर्माले गर्नुभएको थियो ।
उक्त कार्यक्रममा शब्दयात्रा प्रकाशनका अध्यक्ष हरि मञ्जुश्री, कवि सोमकाजी शाक्य, अधिवक्ता हरिप्रसाद ढुङ्गेल, समाजसेवी रघुनाथ घिमिरे, आध्यात्मिक लेखकद्वय ओतबहादुर खड्का र तुतुकाजी प्रणामी श्रेष्ठ, कवयित्री भवानी पाण्डे, दीपक तिमल्सिना, प्रमिला चौलागाईं आदिको उपस्थिति रहेको थियो ।

२०६८ सालमा शब्दयात्रा प्रकाशनको स्थापना भएदेखि नै म अनौपचारिक रूपमा यस संस्थासँग आबद्ध भएँ । तीन वर्षसम्म हाम्रै घरमा यसको कार्यालय राखियो । त्यस बेला निःशुल्क कोठा उपलब्ध गराइएको थियो । तेस्रो वर्षको भाडाचाहिँ हामीले लियौँ । त्यसपछि अब संस्थाले कोठाभाडा तिर्न सक्छ, अन्यत्रै सारौँ भन्ने कुरा उठ्यो । बुबाले पनि मान्नुभयो र कार्यालय सारियो । पहिले बनेपा नगरपालिकाको गेटअगाडिको घरमा सारिएको थियो, अहिले नगरपालिका भवनको पछाडिपट्टि छ ।
शब्दयात्रा प्रकाशनको दोस्रो प्रकाशनका रूपमा मैले र मेरी दिदी रश्मि मञ्जुश्री अधिकारीले सङ्कलन गरेको ‘हाम्री हजुरआमा मर्दा जो रोए’ छापियो । नाउँ संस्थाको राखे पनि आर्थिक लगानीचाहिँ हामीले नै ग¥यौँ ।
बुबाको इच्छाअनुसार शब्दयात्रा प्रकाशनलाई परिवारका हामी सबैले सकेसम्म सहयोग गर्दै गयौँ । संस्थाका लागि हाम्रै कम्प्युटर र प्रिन्टर चलाइयो, आमाले टाइप गर्नुभयो । तर त्यसको हिसाब गरिएन । कागज, मसी, चिया–खाजा आदिका लागि कति खर्च भयो, आफ्नै घरमा कार्यालय राखिएको हुनाले हिसाब राख्ने कुरै भएन । संस्था खोलेपछि सुरुका दिनहरूमा यस्तै हुँदो रहेछ भन्ने मैले थाहा पाएँ ।
म काठमाडौँ विश्वविद्यालयबाट कम्प्युटर इन्जिनियरिङमा स्नातक गर्दै थिएँ । बुबाले ‘शब्दयात्रा प्रकाशनको वेभसाइट आवश्यक परेको छ, बनाइदे न, संस्थासँग पैसा छैन, व्यक्तिगत रूपमा म १५ हजार रुपियाँसम्म मिलाइदिन सक्छु’ भन्नुभयो । एउटा सामान्य वेभसाइट बनाउँदा न्यूनतम पनि ३५ हजार रुपियाँ तिर्ने गर्छन् । तैपनि मैले बुबाको भनाइ काट्न सकिनँ र शिक्षक तथा साथीहरूसँग सहयोग लिएर धधध।कथउगदष्अिबतष्यल।अयm।लउ तयार पारिदिएँ । ‘सर्भरका लागि पनि पैसा छैन’ भन्नुभएको थियो । मैले दिदी–भिनाजुसँग सल्लाह गरेको थिएँ । भिनाजु डा. भास्कर हुमागाईंको सर्भर अनलिमिटेड रहेछ । भिनाजुले त्यसैलाई उपयोग गर्ने स्वीकृति दिनुभयो । त्यसरी वेभसाइट तयार भयो । आईटीका क्षेत्रमा यसरी शब्दयात्रा प्रकाशनले पहिलो पाइला राख्यो ।
वेभसाइट त बन्यो, तर त्यहाँ राख्ने सामग्री तयार पार्न उस्तै गाह«ो प¥यो । सामग्री तयार पार्न बुबाले रातदिन मिहिनेत गर्नुभएको मैले देखेँ । मैले पनि पढाइबाट समय निकालेर त्यसलाई अपडेट गर्दै गएँ । बुबाले ‘नेपालभूमि साप्ताहिक’ मा पनि सघाइदे भन्नुभएकाले पहिले ‘विश्वभूमि’, पछि ‘ऊर्जाभूमि’ स्तम्भमा र बेलाबखत अन्य लेखहरू पनि लेख्तै गएँ । प्रकाशित सामग्रीहरू हरेक साता वेभसाइटमा राखिदिन थालेँ । ती कुनै पनि कामको मैले पारिश्रमिक मागिनँ । किनभने शब्दयात्रा प्रकाशनलाई सहयोग गर्नुपर्छ, यो पनि संस्थामार्फत हामीले देशका लागि गरेको योगदान हो भनेर बुबाले भन्नुभएको थियो । पोष चापागाईं, कविप्रसाद प्याकु¥याल र तुतुकाजी प्रणामी श्रेष्ठको ब्लग बनाएको पारिश्रमिक भने मैले लिएँ ।
शब्दयात्रा प्रकाशन स्थापना भएको पाँच वर्षजति पछि २०७२ सालको अन्तिमतिर बुबाले एक दिन भन्नुभयो — “शब्दयात्रा प्रकाशनको आईटीतर्फको काम तँ नै राम्ररी हेरिदे न ! अरूलाई भन्यो भने धेरै पारिश्रमिक दिनुपर्छ । संस्थाले त्यसो गर्न सक्तैन ।”
मैले काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर तहमा भर्ना लिइसकेको थिएँ । पढाइ अत्यन्त गाह«ो हुने भएकाले पढाइका लागि समय नै पुग्दैन भन्ने मलाई थाहा थियो । शब्दयात्रा प्रकाशन भनेर कति मरिहत्ते गर्नुभएको होला भन्ने पनि लाग्यो, तैपनि बुबाले भनेको कुरा, नाइँ भन्न सक्ने कुरै भएन । ‘हुन्छ’ भनेँ । अनि म कार्यकरारको कर्मचारीजस्तो बनेर शब्दयात्रा प्रकाशनको सूचना–प्रविधि अधिकृत अर्थात् आईटी अफिसर बनेँ । यसरी म शब्दयात्रा प्रकाशनमा औपचारिक रूपमा प्रवेश गरेँ ।
त्यसपछि त काम धेरै ओइरियो । पढाइलाई नै बाधा पुग्ने गरी काम गर्नुपर्ने हुन थाल्यो । सानो संस्थामा के काम होला र भन्ठानेको थिएँ, गर्ने हो भने काम त कति रहेछन् कति !
शब्दयात्रा प्रकाशनका कार्यक्रमहरू हरेक साता भइरहन्छन् । संस्थाका त्यस्ता गतिविधिहरूको समाचार म हरेक हप्ता बनाउँछु । ती समाचारहरू संस्थाको वेभसाइटमा राख्छु र अन्य सञ्चार–माध्यमहरूमा पनि पठाउँछु । संस्थाबाट प्रकाशित पुस्तकहरूको चिनारी तयार पारेर पुस्तकको आवरण र त्यो चिनारी वेभसाइटमा राख्ने काम पनि गर्छु । हरेक साता ‘नेपालभूमि साप्ताहिक’ मा प्रकाशित सामग्रीहरूलाई वेभसाइटमा अपडेट गर्ने काम पनि गर्ने गरेको छु । संस्थासँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूको नाउँमा छुट्टाछुट्टै ब्लग बनाइदिनोस् भनेर संस्थाका सदस्यहरूले भन्नुभएको छ । त्यसमा चाहिँ त्यति धेरै समय दिन सकिरहेको छैन । अहिलेसम्म चारजनाको मात्र ब्लग बनाइदिन भ्याएको छु । तिनमा उहाँहरूको फोटो, बायोडाटा, फुटकर रचनाहरू र पुस्तकहरू राखिएका छन् ।
शब्दयात्रा प्रकाशनबाट प्रकाशित पुस्तकहरूको कभर डिजाइन पनि अचेल मैले नै गर्ने गरेको छु । अरू व्यक्ति वा संस्थाले कभर डिजाइनिङका लागि सहयोग मागे भने त्यो काम पनि गरिदिनुपर्ने भएको छ । शब्दयात्रा प्रकाशनसँग सम्बन्धित व्यक्तिका पुस्तकहरूको अङ्ग्रेजी अनुवाद गर्ने काममा पनि म संलग्न भएको छु । अहिलेसम्म दुईवटा पुस्तकको अङ्ग्रेजी अनुवाद गर्ने काम मैले गरेको छु ।
पहिले बुबाको करकापले गर्दा मैले शब्दयात्रा प्रकाशनलाई सघाए पनि अहिले बिस्तारै यो संस्थासँग मेरो माया बस्न थालेको छ । म यस संस्थाको अभिन्न र महàवपूर्ण हिस्सा बनिसकेको छु । त्यसैले स्वदेश र विदेशका अनलाइन पोर्टलहरूसँग शब्दयात्रा प्रकाशनको सम्बन्ध बढाउन म प्रयास गरिरहेको छु । अमेरिकाको दचतलभउब।िअयm लाई म संस्थाका समाचारहरू पठाइरहन्छु । त्यसले पनि हाम्रा गतिविधिहरू प्रकाशित गरिदिने गरेको छ । यसरी नै अन्य पोर्टलहरूसँग पनि म संस्थाको सम्बन्ध विस्तार गराउँदैछु ।
शब्दयात्रा प्रकाशनलाई अन्तर्राष्ट्रिय सूचना–सन्जालसँग जोड्न र संस्थाका हरेक सदस्यहरूको व्यक्तित्व, योगदान र सिर्जनालाई अन्तर्र्राष्ट्रिय स्तरमा व्यापक र विश्वव्यापी बनाउन हामी लागिरहेका छौँ । त्यसका लागि हामी व्यक्तिगत ब्लगको सङ्ख्या बढाउन थालेका छौँ र अडियो–भिडियोलाई पनि माध्यम बनाउन थालेका छौँ । ‘शब्दसञ्चार’ (रेडियो कार्यक्रम), ‘शब्दसंवाद’ (प्रवचन कार्यक्रम), सम्मान समर्पण समारोह र पुस्तक सार्वजनिकीकरण कार्यक्रमलाई अडियो–भिडियो इडिटिङ गरेर यु–ट्युबमा राख्नका लागि हामीले काम सुरु गरिसकेका छौँ । शब्दयात्रा प्रकाशन विश्वसम्पर्क समाजका संयोजक हिरण्य भोजपुरेका गीतहरू अडियो–भिडियो इडिटिङ गरेर मैले यु–ट्युबमा राखेकोमा हजारौँ व्यक्तिहरूले तिनलाई हेरेका–सुनेका छन् । हामी आफ्नै वेभसाइटलाई पनि सामग्रीअनुसार परिमार्जन गर्दैछौँ । विश्वमा अहिले सीडी र किताबको भन्दा इन्टरनेटको प्रयोग बढी हुन थालेको छ । त्यसैले हामीले पनि विद्युतीय सञ्चार–माध्यमलाई बढीभन्दा बढी उपयोग गरेर शब्दयात्रा प्रकाशनका सदस्यलाई र उहाँहरूका सिर्जनालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा फैलाउन इन्टरनेटलाई हरेक सदस्यको हितमा प्रयोग गराउन थालेका छौँ ।
यसै क्रममा शब्दयात्रा प्रकाशनले आफ्ना सदस्यहरूका विषयमा अनुसन्धान गर्न सजिलो होस् भनेर उहाँहरूका हरेक कुरालाई डकुमेन्टेसन गर्ने, डिजिटलाइजेसन गर्ने र अर्काइभ तयार पार्ने काम सुरु गरिसकेको छ । संस्थाको डकुमेन्ट्री बनाउन पनि लागिएको छ । एउटा अनलाइन पत्रिका सुरु गर्न खोजिँदैछ । त्यसका लागि डोमेन रजिस्ट्रेसनको काम भइरहेको छ । अब शब्दयात्रा प्रकाशन आईटीको क्षेत्रमा राम्रैसँग प्रवेश गरिसकेको छ । काठमाडौँ विश्वविद्यालयबाट लिएको ज्ञान मैले शब्दयात्रा प्रकाशनमार्फत आफ्नो देशको हितमा लगाउन थालिसकेको छु । मेरा साथीहरू पनि यसरी नै शब्दयात्रा प्रकाशनसँग कुनै न कुनै रूपमा जोडिएर काम गर्न इच्छुक छन् । सुरुमा बुबाले अह«ाएर काम सुरु गरे पनि अहिले शब्दयात्रा प्रकाशनलाई सघाउनु मेरो कर्तव्य हो भन्ने कुरा मैले बुझिसकेको छु ।
हामीले समयअनुसार अघि बढ्न सक्नुपर्छ । आधुनिक प्रविधिको उपयोग गर्न सकेनौँ भने अन्तर्राष्ट्रिय दौडमा हामी पछि पर्न सक्छोँ । नयाँ ढङ्गले सोचेर, सकारात्मक सोच राखेर, हौसला बोकेर फरक खालका काम फरक तरिकाले गर्ने हो भने शब्दयात्रा प्रकाशनलाई र यस संस्थाका माध्यमबाट आफू र आफ्ना हरेक सिर्जनालाई राष्ट्रिय स्तरमा मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नै परिचित गराउन सकिन्छ । यस संस्थासँग आबद्ध हरेक व्यक्तिले आईटीको उपयोग गरेर हाम्रो समाज र देशका लागि, समग्र मानवजातिका लागि महàवपूर्ण योगदान गर्न सक्नुहुन्छ । हाम्रो भाषा, साहित्य, सङ्गीत र पत्रकारितालाई विश्वभरि फैलाउने सामथ्र्य हामीसँग छ । स्रोत–साधन जुटिरहेको छ । सम्पर्क फैलिरहेको छ । सहयोगीहरू बढ्दै गएका छन् । यो एकदमै राम्रो लक्षण हो ।
शब्दयात्रा प्रकाशनबाट आईटीको व्यापक प्रयोग हुन थालेकाले शब्दयात्रा प्रकाशनको र यस संस्थासँग जोडिएका सबैजनाको भविष्य अब उज्यालो छ ।