महाकाव्यकार तथा अनुवादक श्रीधर प्याकु¥याल (कविप्रसाद प्याकु¥याल) ले संस्कृत भाषाबाट नेपाली भाषामा अनुवाद गरी प्रकाशनार्थ यस संस्थालाई उपलब्ध गराउनुभएको ‘सत्यनारायण व्रतकथा’ र ‘हरितालिका व्रतकथा’ लाई एउटै पुस्तकमा समावेश गराई यस पुस्तकको प्रकाशन गरिएको हो । पुस्तकको अघिल्लो भागमा ‘सत्यनारायण व्रतकथा’ र पछिल्लो भागमा ‘हरितालिका व्रतकथा’ लाई प्रस्तुत गरिएको छ । श्रीधर प्याकु¥याल गद्यमा भन्दा पद्यमा प्रस्तुत हुन सजिलो मान्नुहुन्छ । त्यसैले संस्कृत भाषाका पुस्तकहरूलाई अनुवाद गर्दा उहाँले कविता विधामा अनुवाद गर्ने गर्नुभएको छ । यसबाट कविता विधामा रुचि राख्ने पाठकले पनि कथाको रसास्वादन गर्न पाउँछन् र कविता–काव्य विधाको गरिमा बढेर त्यसले विस्तृति पनि पाउँछ । यो पुस्तक धार्मिक, आध्यात्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक र नैतिक साहित्यको उत्तम नमुना हो ।

केदारनाथ तिमल्सिना आफ्ना भावनाहरू भजन, कविता र गीतहरूमा व्यक्त गर्नुहुन्छ । उहाँका रचनाहरूलाई ‘भावनाका भुल्का’ नाम दिएर प्रकाशन गरिएको छ । यसभित्रका रचनाहरू लय हालेर पढ्दा र सुन्दा साँच्चै मर्मस्पर्शी लाग्छन् । गाउँले जनताले बुझ्ने भाषा र भाकामा यसमा उहाँले गाउँले जनताकै बोली लेखिदिनुभएको छ । नक्कलझक्कल पार्ने प्रयास नगरीकन जस्तो छ त्यस्तै देखाउन पनि ठूलो खुबी चाहिन्छ । राम्रो भएन भनेर कसैले हियाउलान् कि भन्ने खालको सोचाइलाई जितेर जस्ताको तस्तै प्रस्तुत गर्न ठूलो आँट पनि चाहिन्छ । त्यो खुबी र त्यो आँट उहाँमा छ । यो ठूलो कुरो हो । यस्तै चिन्तन र व्यवहारले मान्छे अरूको मनमा बस्छ, अरूको प्रिय बन्छ ।

This book is an English translation of Dr. Surendra P. Shrestha’s book in Nepali published by Ratna Pusta Bhandar in 2015, Lain Singh Bangdelko Upanyaskaritako Vishleshan ra Mulyankan, based on the author’s PhD dissertation of the same title submitted to Tribhuvan University.  After the book was adapted into English by poet and translator Dr. Hem Raj Kafle, it was published in joint publishership of the author himself and Shabdayatra Prakashan. The best-wishes notes by Prof. Dr. Kul Prasad Koirala, Vice Chancellor, Nepal Sanskrit University, were added to this English version.

शिवभक्त शर्मा प्रशासनिक क्षेत्रका अनुभवी व्यक्ति हुनुहुन्छ । विभिन्न मन्त्रालयअन्तर्गत रहेर उहाँले लामो समयसम्म काम गर्नुभएको छ । हाल उहाँ प्रशासनिक सेवाबाट अवकाशप्राप्त जीवन बिताइरहनुभएको छ । उहाँले आफू निजामती कर्मचारी छँदाका अनुभव र अनुभूतिहरूलाई समेटेर ‘प्रशासनिक दाउपेच’ नाउँको पुस्तक लेख्नुभएको छ । यो पुस्तक उहाँको देखाइ, भोगाइ र चिन्तनको उपज हो भन्ने कुरा उहाँले आफ्नो मन्तव्यमै लेखिसक्नुुभएको छ । त्यसैले यस पुस्तकका विषयमा यहाँ त्यसभन्दा बढी केही लेखिरहनु आवश्यक नहोला । यो कृति पढ्दा नेपालको प्रशासनिक क्षेत्रभित्र रोपिएका, उम्रिएका र झाङ्गिएका विकृति र विसङ्गतिहरूको भण्डारै देखिन्छ । नेपालको प्रशासन समयानुकूल जनमुखी बनेर किन अगाडि बढ्न नसकेको रहेछ भन्ने कुरा यस पुुस्तकले प्रस्ट पारेको छ ।

यो पुस्तक पढ्दै गर्दा त्रिकालदर्शी भैलले देख्न खोजेको नेपालको चित्र पाठकको कल्पनामा आउँछ । पूर्वराजा वीरेन्द्रलाई माध्यम बनाएर उनी आफ्ना कुराहरू पनि भन्छन् । अरूले भनेका र आफूलाई राम्रा लागेका कुरालाई पनि साभार भनेर कृतज्ञता व्यक्त गर्दै उतार्छन् । देशप्रतिको चिन्ताले उद्वेलित बनेर उनीजस्ता युवाहरू साहित्यिक फाँटमा आउँदैछन् र उनी पनि आएका छन् । भविष्यको नेपाल उनीहरूकै हो । देशको हालत देखेर विरक्त लागे पनि त्रिकालदर्शी भैलजस्ता जोसिला युवाहरू देख्न पाउँदा र उनीहरूका कुरा सुन्न पाउँदा नेपाल बिग्रिँदैन, यिनीहरूले बिग्रिन दिँदैनन् भनेर आशा पलाउँछ । उनीहरूको क्षमतामाथि विश्वास जाग्छ । परिस्थितिले गर्दा उनीहरूले विदेशमै बस्नुपरे पनि आफ्नो देशका लागि आ–आफ्ना क्षेत्रबाट केही न केही योगदान त गर्छन्–गर्छन् भन्ने कुरामा पनि विश्वास बढ्छ ।

पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति सुशील कोइरालाको देहावसान भएपछि शोकाकुल भएर विभिन्न वरिष्ठ व्यक्तिहरूले उहााप्रति श्रद्धाञ्जली र कोइराला परिवार एवं नेपाली काङ्ग्रेसप्रति समवेदना व्यक्त गर्नुभएको थियो । यो पुस्तक तिनै श्रद्धाञ्जली र समवेदनामा अभिव्यक्त गरिएका अभिव्यक्तिहरूको सङ्ग्रह हो । यो पुस्तक सुशील कोइरालाका विषयमा जानकारी दिने ‘सामान्य ज्ञान’ नै हो । सामग्रीहरूलाई नौ भागमा बााडेर सम्पादन गरिएको यो पुस्तक नेपाली काङ्ग्रेसका हरेक सदस्यले साथमा राख्नैपर्ने ‘हातेपुस्तक’ पनि हो ।

२०७२ साल वैशाख १२, १३ र २९ गतेको महाभूकम्प एवं तिनका पराकम्पनहरूले नेपाल र नेपालीको अकल्पनीय र अपूरणीय क्षतिबाट व्यथित बनेर थुप्रै साहित्यस्रष्टाहरूले साहित्यिक सिर्जना गरेका छन्, अनुभव र अनुभूति लिखित रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । त्यसै सन्दर्भमा नवीना श्रेष्ठले लेख्नुभएको हो यो ‘नेपाल कम्पन’ । गद्यकवितात्मक शैलीमा लिखित यो लघुकाव्य भूकम्पबाट विदग्ध नेपाल र नेपालीको व्यथाको सशक्त चित्रण । भविष्यका नेपाली पुस्ताका लागि यो जीवन्त अभिलेख, काव्यकारबाट अभिव्यक्त भएको काव्यात्मक वाणी ।

विधा : अनुवाद
अनुवादक : ओतबहादुर खड्का
प्रकाशनकाल :
मूल्य :
ओतबहादुर खड्काले संस्कृत भाषामा लिखित ‘स्कन्दपुराण’ मा रहेको ‘हिमवत्खण्ड’ अन्तर्गत ‘नेपाल माहात्म्य’ को अनुवाद हिन्दी भाषाबाट नेपाली भाषाको गद्य विधामा गरेर नेपाली वाङ्मयलाई ठूलो गुन लगाउनुभएको छ । ‘नेपाल माहात्म्य’ को नेपाली पद्यानुवाद श्रीधर प्याकुर्‍यालले गर्नुभएको छ । त्यो महाकाव्य शब्दयात्रा प्रकाशनको ४५ औा प्रकाशनपुष्प हो । यो गद्यानुवादचाहिा ५६ औा प्रकाशनपुष्प हो । ‘नेपाल माहात्म्य’ को नेपाली गद्यानुवाद अरूले पनि गरेका छन् र ती प्रकाशित पनि भएका छन् । अरूको अनुवाद र ओतबहादुर खड्काको अनुवादकौशलमा पृथकता कति छ, सूधी पाठकले मूल्याङ्कन गर्नुहुने नै छ ।

मुरहरि रायमाझी निरन्तर गजल लेख्ने र प्रकाशन गर्ने गरेर आफ्नो उपस्थिति साथै स्थान सुरक्षित र सशक्त पार्न सफल हुनुहुन्छ । यसअघि ‘झण्डा झुक्नु हुादैन’ गजलसङ्ग्रह प्रकाशित गरी साहित्यको फााटमा उहााले आफ्नो परिचय दिइसक्नुभएको छ । उहााका गजलहरूमा राष्ट्र, राष्ट्रियता, स्वाभिमान, सामाजिक मूल्य–मान्यता, धर्मसंस्कार, मायाप्रेम र मानवता जस्ता भाव बोकेका सुललित सम्मिश्रणका गजलसेरहरू पाइन्छन् । देशको चित्रणसहित यस क्षेत्रमा देखापर्नुभएका मुरहरि रायमाझी जीवनभोगाइका अनुभूतिहरूलाई आफ्नै शब्द र शैलीमा उत्कृष्ट शब्दविन्यास गर्न सफल हुनुभएको छ । गजल विधामा उहााको यो दोस्रो सङ्ग्रह हो ।

विधा : संस्मरण
कृतिकार : रामचन्द्र हुमागाईं
प्रकाशनकाल : मङ्सिर २०७२
मूल्य : रु. १००।–
रामचन्द्र हुमागाईं जापानमा अलमलिनुभयो, र त्यसको फाइदा नेपाललाई भयो सुन्दर कृतिका रूपमा, नेपाली जनतालाई आफ्नो देशको विकास गर्न के गर्नुपर्दाे रहेछ भनेर सल्लाह दिने सल्लाहकारका रूपमा, शब्दयात्रा प्रकाशनको चउन्नौा प्रकाशनपुष्पका रूपमा । यो पुस्तक चिन्तन गर्न र त्यसलाई व्यवहारमा उतार्न बाध्य पार्ने खालको छ, यद्यपि उहााको यसअघिको पुस्तकमा प्रस्तुत गरिएको कौशलभन्दा यसको कौशल फरक छ ।